DÜNYANIN EN BÜYÜK VOLKANI PATLARSA NE OLUR?

Dünyanın sonunu bir yanardağ patlaması getirebilir mi? Ya da bir yanardağ bütün hayatımızı etkileyebilir mi? Bu soruların cevabını almaya hazırsanız başlayalım.

 

Yanardağlar, dünyanın oluşumundan itibaren tüm canlılar için ciddi ve çözülemeyen bir sorun olmuştur. Günümüzde az sayıda aktif yanardağ bulunsa da ani patlamalar ve sonrasında yarattığı pek çok yıkıcı hasar ile ülkelerin korkulu rüyasıdır. Yellowstone ise bu yanardağlardan çok çok farklıdır. Yani Yellowstone sıradan bir yanardağ gibi değildir. İsmi de zaten yanardağ değil süper volkandır. Çok daha büyük ve tehlikeli olan süper volkanlar insanlığın sonunu getirebilir mi?

Volkanlar, ortalama bir dağ boyutundadırlar. Yellowstone ise sadece bir dağdan oluşmuyor. Devasa bir arazi büyüklüğündeki alanı kapsayan bu süper volkanın yaklaşık büyüklüğü 4000 km² olarak düşünülmektedir.  Ülkemizle kıyaslarsak büyüklüğü neredeyse İstanbul kadardır. Bir patlamada çıkan kül ve gaz hacminin büyüklüğü beş Van Göl’ü kadardır.

 

Peki süper volkan nedir?

Süper volkanı, normal bir volkanik patlamanın çok daha büyük boyutlardaki hali gibi düşünebilirsiniz. Ancak gerçekte, süper volkanlar, oldukça geniş alana sahip volkanik faaliyetlerdir ve bir yanardağın merkezinden çok fazla miktarda magma boşaldığında, kendi üzerine patlar ve geriye büyük miktarda krater, gayzerlerle dolup taşan bir manzara, hidrotermal aktivite ve sülfürik asit bırakır.

Volkan patlamalarında bazen patlamanın büyüklüğüne göre depremler görülür. Yellowstone adındaki bu süper volkanımızda ise oluşacak patlamanın ardından meydana gelecek olan depremin bile etkisi birçok ülkede hissedilecektir. Ancak çok azımız o şiddetli depremi hissedebiliriz. İnsanlığın pek çoğu depremden önce yanarak ve zehirlenerek hayatını kaybedecektir.

Ülkemizde aktif bir volkan olmaması bizim açımızdan sevindirici olsa da dünyanın pek çok yerinde aktif yanardağlar bulunur. Buna örnek olarak de en son patlayan Endonezya’nın Sumatra Adası’ndaki Sinabung yanardağını söyleyebiliriz.

Birçok insan yanardağların patlaması esnasındaki şok dalgasının en tehlikelisi olduğunu düşünür. Ancak asıl tehlikeli olan, şok dalgası bittikten sonra yanardağdan çıkan lavlardır. Saatte yaklaşık 200 km hıza ulaşabilen ve 800°C sıcaklığında olan lavların bir şehri yok etmesi yalnızca dakikalar sürer. Zaten, İtalya’nın meşhur Pompeii şehri de Vezüv yanardağından çıkan kül bulutları yüzünden yok olmuştur. Üstelik Vezüv bir süper volkana göre çok daha bir volkandır.

 

Süper volkan patlarsa ne olur? Yakın zamanda bir patlama olur mu?

Süper volkanlar normal volkanların aksine içlerindeki enerjiyi sık sık açığa çıkarmazlar. Bir süper volkanın iki patlaması arasında yüzbinlerce yıl olabilir. Bu yüzden süper volkanların içindeki gaz ve lavlar sıkışarak muazzam bir enerji birikmesine neden olur. Tıpkı fay hatlarının enerji biriktirip deprem yapması gibi. Bu yüzden bir süper volkan patlaması doğadaki diğer hiçbir olayla kıyaslanamayacak kadar yıkıcı olur. Yaşanan en son büyük patlamanın yaklaşık 75 bin yıl önce Endonezya’nın Toba Gölü’nde olduğu tahmin ediliyor.

 

 

 

Yukarıdaki resimde görülen bu gölün olduğu yerde 75 bin yıl önce devasa bir volkan bulunuyordu. Ancak patlamayla birlikte dağ neredeyse tamamen ortadan kayboldu ve oluşan çukur şimdiki gölü oluşturdu. Kocaman bir dağın patlamayla ortadan bir anda kaybolduğunu düşünmek patlamanın büyüklüğüyle ilgili bir fikir veriyor olmalı…

Yakın zamanda bir patlama olması ise uzmanlar tarafından öngörülmezken bilim adamlarına göre süper volkanlar, patlamalarından yıllar önce oluşmaya başlayacak depremlerden kendini belli edebileceğini ifade ediyor.

KAYNAK

https://www.youtube.com/watch?v=DzOz-OhbVzI

https://tr.wikipedia.org/