FİLM İNCELEMESİ I. KISIM : Melekler ve Şeytanlar

 

Dan Brown Melekler Ve Şeytanlar kitabından esinlenilerek yönetmenliğini Ron Howard’ın yaptığı 2009 yapımı aksiyon, gerilim ve gizemin haz verecek olan uyumuyla dikkatleri çeken bir yapımı inceleyeceğiz.

Film, Avrupa Uzay Araştırma Merkezinde (CERN)  Yaradılış’ın izahı için önemli ipuçları içeren Karşıt(Anti) Madde Deneyi sahnesi ile başlamaktadır. Deneyin başındaki bilim insanları  Vittoria Vetra ve Peder Silvano deneyi başarı ile gerçekleştirir ancak kimliği belirsiz bir kişi tarafından Peder Silvano  öldürülür. Aynı gün Papa XVI. Pius’ un vefatı üzerinden on beş gün geçmiş ve Papal Conclave  preferiti  arasından yeni Papayı seçmek için toplanmıştır. Toplantıya kısa bir süre kala preferiti ortadan kaybolmuştur. İsviçreli Muhafızlar Karargahına Katolik kilisesinin eski bir dostu(!) olan İlluminatiden bir mesaj vardır. Mesajda katil preferitiyi saat 20.00’dan itibaren her saat başı bir ismi ölecek şekilde infaz edeceğini açıklar ve gece yarısı kaçırdığı karşıt madde ile tüm Vatikan’ı ışıklar içinde yok edeceğini söylemektedir. Amerikadan ünlü Simgebilimci Robert Langdon bu iş için Vatikana davet edilir ve dört papa halefini bulmak için nefes kesen 240 dakika başlar.

KOMPLO TEORİSİ: YAPAY EVREN VE KARŞIT MADDE

Film CERN’deki Hadron Çarpıştırıcısında Yaradılış ile ilgili ipuçları verecek olan Karşıt Maddenin keşfedilmesi ile başlıyor. Keşfedilen bu oluşum dünya için temiz enerji kaynağı olarak da kullanılabilecek yüksek enerjide ve oldukça kararsız bir maddedir. Aynı zamanda Big Bang Teorisi’nin temeli olan Tanrı Parçacığının içinde evrene kütle kazandıran bu madde ile bilim suni bir evren oluşturup bu madde ile Yaradılış anına ulaşmayı hedeflemektedir. Fakat deneyin sonunda Vittoria Vetra Silvanonun cesediyle karşılaşır.

SEDE VACANTE: YENİ DÖNEMİN BAŞLANGICI

Papa XVI. Pius on beş gün önce vefat etmiş bu geçen on beş günde Kiliseye Papanın himayesinde yetişmiş bir rahip olan  Patrcik Chamerlengo sıfatı ile vekalet etmektedir. Papal Conclave ,  dünyanın dört bir tarafından gelen Kardinallerle toplanacak ve yeni Papayı Katoliklere ilan edeceklerdir. Fakat ufak bir sorun vardır. Prefiriti toplantıdan hemen önce kaçırılmıştır. Toplantı preferiti olmadan gerçekleşemezdi. Tüm bunlar yaşanırken İsviçreli Muhafızların eline Katolik Kilisesinin eski dostu olan İlluminatiden bir mesaj ulaşır mesaj şöyledir:
Dört temel direğinizi yok edeceğiz. Seçilmişlerinizi damgalayacak  ve bilimin mihraplarında kurban edeceğiz ve kilisenizi başınıza yıkacağız. Vatikan şehri ışık içinde yok olacak. Aydınlanma Yolunun sonunda parlak bir yıldız olacak.
Bu mesajdan sonra Başmuhafız Amerikadaki Simgebilimci Robert Langdon’a haber gönderir ve onu bu gizemi çözmesi için Vatikan’a davet eder. Vatikana gelen Longdon mesajı okuduğunda gizemin perdesi aralanmaya başlayacaktır.

san pietro bazilikası.

AV BAŞLIYOR

Mesajı okuyan Langdon dört temel direkten kast edilenin preferiti olduğunu, damgalamanınsa Katolik Kilisesine karşı La Purga’nın bir intikamı olarak kullanıldığını söyler. Son cümle dikkat çekicidir:

“Aydınlanma yolunun sonunda parlak bir yıldız olacak.”

Aydınlanma Yolu İlluminati üyelerinin birbirleriyle iletişime geçtikleri Aydınlanma Kilisesine giden bir yoldu.  Langdon bu yolu keşfedebilmek için izin ister fakat İsviçre Muhafızlarının Başı bunu kabul etmez. Langdon soluğu tek yetkili olan Chamerlengonun yanında alır. Chamerlengo Longdondan şüphe duymaktadır aralarında bir sohbet başlar

– Tanrıya inanıyor musunuz Bay Langdon?

-Ben akademisyenim. Aklım bana Tanrıyı anlayamayacağımı söylüyor.

– Peki ya kalbiniz?

-İnanmam gerekmediğini söylüyor. İnanç bir armağan ve ben bu armağanı daha alamadım.
Langdon karakterinin agnostik ateist olabileceğini düşünmenize sebep veren bu sahnenin ardından Langdon ve Vetra arşivlere giriş izniyle arşivlere girerler. Langdon İlluminatinin Galileonun oluşumunda kurulduğunu , Galileonun mektuplarında sürekli 503 sayısını kullandığını bunun İlluminatinin bir işareti olduğunu ve çözümünün Galileonun bir kitabında olduğunu düşünür. 500 sayısal olarak hiçbir değer ifade etmemektedir ancak romen rakamı olarak D harfine denk gelmektedir. Galileonun 3. kitabı olan Diagrama illuminati için bir işaretti. Burada ufak bir gönderme de mevcut. Langdonun saatinde Mickey Fare var. Bu gizemi size bırakıyorum. Walt Disney’in elyazı amblemini incelemenizi tavsiye ederim. Sembolden sonra kitabın sayfalarının bir köşesine ingilizce yazılmış bir şiir Langdonun dikkatini çeker.  İngilizce Vatikanda ” Kafirlerin Dili”- Shakespeare, Milton, Chaucer gibi- olarak nitelendirildiğinden kirli bir dil olarak düşünülüp kullanılmazdı. Şiirde şunlar yazılıydı:

Şeytan gözlü Santi Kabri

Dört bir yanında açığa çıkacak Romanın gizemleri

Işık Yolu hazır kutsal sınav

Yüce yolculuğunda melekler rehber olsun sana

İlluminati nedir?

İLK İŞARET: SANTİNİN TOPRAK MEZARI

Saat 20.00’a çok az kalmıştır şiirdeki Santinin Toprak Mezarını bulmak için yola çıkarlar. Santi Raphael adıyla bilinen ünlü Rönesans sanatçısının soyadıdır. Raphael Pantheonda (Tanrılar Tapınağı) gömülüydü. Hemen Pantheona giderler ve bir an önce gizemi çözmeye çalışırlar ama sonrasında Raphaelin buraya Diagramadan neredeyse yıllar sonra gömüldüğünü öğrenirler. Ardından Diagramanın işaret ettiği mezar olan Raphaelin tasarlamış olduğu Chigi Şapeline giderler. Bu Şapel Santa Maria Della Poppolo  Kilisesindedir. Kaybedilen her dakika kahramanlarımızın  aleyhine  işlemektedir. Kahramanlarımız Şapele girerler ve Santinin tasarladığı mısır piramitleri, pentagramlar, paganistik öğeler içeren mezarı keşfederler ve ilk kurbanı kurtarmak için Şeytanın Gözünü ararlar. Mezarın tam ortasındaki deliği açtıklarırında sanatın kaos içeren ilk eseri ile karşılaşırlar. Toprak ambigramı ile damgalanmış, cesedinin yarısı toprağa gömülü, midesine kadar toprakla doldurulmuş halde Papanın dört halefinden ilkini bulurlar. Olayın şokunu atlatan Langdon deliği melek heykellerinin işaret ettiğini görür. Melek heykelleri Bernini tarafından yapılmıştı. Gizemli İlluminati ustası Bernini miydi? Ama bu mümkün değildi çünkü Bernini kilise tarafından korunmuş bir isimdi. İlluminati her yere sızmayı başarmıştı, Papalığa bile. Heykel “Habakkuk ile Melek” heykeliydi.

 

İKİNCİ İŞARET: TANRININ NEFESİ

“Yüce yolculuğunda melekler rehber olsun sana”

Heykeldeki melek güneybatı yönünü işaret etmektedir. Bernini’nin o doğrultuda inşa ettiği melek içeren hiçbir heykeli bulunmamaktadır. S.t Pietro Meydanı hariç. Meydan Bernini tarafından tasarlanmıştı ancak hiçbir melek heykeli bulunmuyordu. Meydandaki dikili taş bir imareydi. Piramit ve Dikilitaşlar İlluminatinin Mısırdan devşirdiği bir semboldü. Dikilitaşın tepesindeyse  güvercin heykeli vardı. Güvercin “Barış Meleği” olarak adlandırılmaktaydı. İkinci kurban S.T Pietro Meydanında infaz edilecekti. Meydana bir an önce giden kahramanlarımız burada  melek heykelini aramaya başlarlar. Heykel bir kabartma da olabilirdi.Çünkü zeminde melek yüzlü tasvirler vardı.  Yere baktıklarında Respiro di dio (Tanrı’nın Nefesi) adıyla da bilinen West Ponente (Batı Rüzgarı) kabartmasını görürler.

Ancak burada çok fazla kamera, kalabalık bir insan kitlesi ve fazlaca dikkat çekici öğe vardı. Bu cinayet burada nasıl işlenecekti? Saat 21.00 olduğunda meydanda kısa süreli bir gerginlik çıkar. Gerginlikten faydalanan katil cinayeti  işleyip ortadan kaybolur. Küçük bir kız çocuğunun çığlığı ile tüm dikkatler o yöne çevrilir. İkinci kurban cansız bir biçimde yerde yatmaktadır. Langdon ve Vetra onu tekrar hayata döndürmek için çaba gösterirlerken ciğerlerinin delinmiş olduğunu görürler. Mesaj açıktı: ” Bilim, Tanrının nefesini kesecek.”

Bu ölüm S.t Pietro Kilisesine çok yakın bir bölgede olmuş ve meydandaki halkın dikkatini üzerine çekmiştir.  Kardinaller toplantıda ve durumdan habersizdirler. İkinci kurbanın üzerinde bir not bulunur. Notta:
“İnsan yapımı bir madde ile babanızın kalbini durdurduk. Kendi iğnesiyle lanetli damarını deldik.”
yazıyordu. Papa damar tıkanıklığı için bir ilaç kullanmaktaymış. Bu ilacın aşırı dozu onu ölüme götürmüş  olabilir ancak bunun  kesin olarak anlaşılabilmesi için cesedin kontrol edilmesi gerekliydi. Çünkü ilacın aşırı dozu ağızda morluğa sebep oluyordu. Fakat Vatikan Yasaları Papanın cesedine otopsiyi yasaklamaktadır. Chamerlengo yetkilerine dayanarak yasağı deler ve  Papanın mezarını açar  cesetteki imareler onun ilaç tarafından zehirlenerek  öldüğünü göstermektedir. Bunun üzerine Chamerlengo Kardinallerin olduğu salona gider ve içeriye girip dışarıda olanları kardinallere anlatır:

” Yeni Tanrıları Bilimle Babamızı öldürdüler. Galileo günlerinden bu güne kadar bilim ve din  savaş halinde. Ama bilim ve din birbirine düşman değildir. Sadece bilim bazı konuları anlamak için çok genç. Bu yüzden Kilise diyor ki: Dur, düşün, bekle. Bu yüzden bize gerici diyorlar. Peki hangisi daha cahil? Yıldırımı tanımlayamayan birisi mi yoksa yıldırımı tanımlayan ama onun doğal gücüne saygı göstermeyen birisi mi? ”

 

Kilisede bunlar yaşanırken Langdon üçüncü bilim mihrabını tahmin etmek için çalışmaktadır. Bunun için tekrar arşivlere inen Langdon içerisinde “Ateş” imaresi geçen bir heykel aramaktadır.

ÜÇÜNCÜ İŞARET: ARZULARIN ATEŞİ

Arşivlerde Langdon Berninin “Azize Theresa’nın Vecdi” isimli Vatikana göre şehvet duyguları içerdiği için  yerinin değiştirilmesini istediği eserine denk gelir. Heykel, Azize Theresa’nın uykusunda bir melek tarafından ziyaret edildiğini ve meleğin ona ateşli mızrağını sapladığı anını anlatıyordu. Bu ziyaretin manevi değil cinsel içerikli olduğu da sıkça Vatikan tarafından  iddia edilmişti. Azizenin ifadelerinde sürekli “ateş” geçerken bu ateşli ziyareti yapan melek de “Ateş dolu” anlamında olan Seraphim’di. Yanılıyor olamazlardı, üçüncü kurban bu heykelin olduğu kilisede  öldürülecekti. Heykel Vatikan tarafından müstehcen olarak adlandırılıp Santa Maria Della Vittoria Kilisesine koyulmuştu. Zaman daralmak üzereydi, Langdon bir an önce kiliseye ulaşıp üçüncü kurbanı kurtarmak istiyordu. Kahramanlarımız kiliseye vardıklarında heykelin tam önünde üçüncü kurbanı,  ateş ambigramı ile damgalanıp kocaman bir alevin üstünde çarmıha gerilmiş halde bulurlar. Katilimiz kilisidedir ve içerideki herkesi öldürür. Langdon eski bir mahzene girerek canını zor kurtarmıştır. Ümidi tükenen Langdon son işaret olarak katilin nereyi çizeceğini düşünmektedir.